ترجمه کتاب مقدماتی بر روش های طراحی [معماری]

کاری یورماکا

به همراه اولیور شرر و درت کوهلمن

پدیدآورندگان

نویسندگان

کاری یورماکا[1] متولد 1959م. فنلاند؛ معمار، منتقد، مدرس است. استاد دانشگاه در دیپلم مهندسی و دکتری فلسفه است. معماری را در دانشگاه فن­آوری هلسینکی و در 1992م. رساله­ی دکتری­اش[2] را در دانشگاه فن­آوری تمپر[3] به پایان رساند. او اکنون استاد بخش نظریه­ی معماری در دانشگاه فن­آوری وین اتریش است. قبلا او در دانشگاه باهاوس در وایمار، دانشگاه ایلینویس در شیکاگو و دانشگاه ایالتی اوهایو تدریس کرده است.

اولیورشورر[4]، استادیار دانشگاهی در دیپلم مهندسی، دکتری تکنیک، استادیار در بخش نظریه­ی معماری دانشگاه فن­آوری وین اتریش است.

دورته کوهلمن[5]، استاد دانشگاه در دیپلم مهندسی در بخش نظریه­ی معماری دانشگاه فن­آوری وین اتریش است.

همکاران دانشگاهی

گارث گریفیث[6]؛ ویراستار، دانشگاه فن­آوری اوتانمی[7]، فنلاند

الکساندر سِمپر[8]؛ همکار دانشجویی در بخش نظریه­ی معماری، دانشگاه فن­آوری وین

ترسیم دیاگرام­ها

کلودیا کییز[9]

استفان آربیثبر[10]

همکاران ویراستاری

کریستینا زیمل[11]؛ همکار دانشجویی در بخش نظریه­ی معماری، دانشگاه فن­آوری وین

مارتا نیک[12]؛ همکار دانشجویی در بخش نظریه­ی معماری، دانشگاه فن­آوری وین

---

[1] Kari Jormakka

[2] PhD

[3] Tempere 

[4] Oliver Schürer

[5] Dörte Kuhlmann

[6] Gareth Griffiths

[7] Otaniemi

[8] Alexander Semper

[9] Claudia Kees

[10] Stefan Arbeithuber

[11] Christina Simmel

[12] Marta Neic 

فهرست موضوعات

پدیدآورندگان
یادداشت مترجم
پیش­گفتار
0-     مقدمه
1-     طبیعت و هندسه به عنوان مرجع
	معماری بیومورفیک
	مربع­بندی و مثلث­بندی
2-     مدل­های موسیقی و ریاضیات
	قیاس­های موسیقیایی
	فرا ابعاد
	تناسبات
3-     تصادف و ناخودآگاه به عنوان منبع
	هتروتوپیا
	ابزار سوررئالیستی
4-     رهیافت­های خردگرایانه
	فرم­های اجرایی
	پژوهش طراحی
5-     [بهره­گیری از] گذشته
	گونه­شناسی
	ترادیسی مدل­های خاص
6-     واکنش­هایی به بستر
	منطقه­گرایی
	زمینه­گرایی
7-     روندهای زاینده
	انطباق و مقیاس­گذاری
	مرفینگ، فولدینگ و انیمیت فرم
	منظر داده­ها
	دیاگرام­ها
	طراحی پارامتریک
8-     در انتها (نتیجه­گیری)
فهرست واژگان
منابع
فهرست نام­ها

یادداشت مترجم

زمانی که در قالب رساله­ی دکتری با موضوع مطالعات نظری طراحی به طور تخصصی درگیر شدم، با ضعف و فقدان منابع قابل توجه در مقوله­ی روش­های طراحی مواجه بودم. منابع ارزشمند موجود هم، بسیار کم به زبان پارسی برگردانده شده بودند و آگاهی پارسی خوانان معماری به موضوع بسیار سطحی و حتی غیر دقیق و غیر قابل استناد بود. البته به نظر مترجم، دلیل اصلی این عدم شناخت، محوریت شیوه­ی آموزش مدرسه­ی هنرهای زیبای پاریس (بوزار) در مدارس معماری ما بود که محوریت ارزشی را تنها به توانایی­ها و مهارت­های ترسیم بسنده می­کرد و شهود و نبوغ ذاتی را تنها مرجع اصیل آفرینش معماری می­دانست. در حالی که مطالعات من نشان می­داد که به رغم گذار تنها 5 دهه از تولد این گرایش و به نسبت جوان بودن آن در بسیاری از کشورها و مدارس معتبر؛ مطالعات طراحی، روند آفرینش معماری در بدنه­ی معماری­شان را دگرگون کرده است.

حدود یک سال بعد از اتمام رساله­ی دکتری با عنوان "تبیین تاثیر روش طراحی در اثر معماری" کتاب حاضر از انتشارات بیرخاوزر منتشر شد. مطالعه­ی این کتاب با توجه به زمینه­ی پژوهشی­ام نشان می­داد که دسته­بندی نویسندگان تا حدود زیادی قابل استناد است و می­تواند زمینه­ی مطالعاتی جدیدی را گسترش دهد. از سوی دیگر به طور هم­زمان با تدریس درس "نظریه و روش­های طراحی" در دوره­ی کارشناسی ارشد معماری مواجه بودم و فقدان منبعی برای مطالعه­ی دانشجویان در زمینه­ی روش­های طراحی بارز بود، بنابراین با توجه به مشخصه­ی کتاب که موضوع را با حجم کم و اطلاعات قابل توجه ارائه کرده است و احتمالا می­تواند کتاب­گریزی دانشجویان را کاهش دهد، ترجمه­ی آن را شروع کردم.

البته لازم به ذکر است، تصاویر و برخی مشخصات موضوعات در متن اصلی گاه بسیار خلاصه ارائه شده­اند که برای فهم عمیق­تر لازم به مطالعه­ و ارجاع به خارج از کتاب است، که در برخی موارد مترجم موضوع را بازگشایی کرده است. در ترجمه متن تلاش شده است تا مفاهیم مقوله­ی طراحی با معادل­های فارسی مناسب جایگزین شوند، البته بازخوانی متن نشان داد که برخی از واژگان در کاربرد و استفاده برای خوانندگان، کمی نا آشنایند که به همین جهت در ذیل هر معادل­یابی، اصل انگلیسی آن هم درج شده است. در موارد بسیاری̊ برای روانی متن، کلماتی به متن اصلی افزوده شده است. در برخی قسمت­های متن علامت > بکار رفته است که به معنی ارجاع به بخشی دیگر از متن است که عنوان آن پس از علامت آورده شده است و دقیقا شیوه­ی نویسندگان کتاب است.

متن چندین بار بازخوانی شده است تا به نسبت دشواری­های خواندن و به تبع آن فهمیدن را بکاهد، البته مترجم بر این باور است که متن ترجمه خالی از اشکال نبوده و امیدوار است که خوانندگان با مشارکت در اصلاح متن، مترجم را برای چاپ­های بعدی یاری دهند.

کاوه بذرافکن

استادیار گروه معماری

دانشکده هنر و معماری

دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

پیش­گفتار

طراحیْ[1][i] روندی ناهمگن[2] است؛ رهیافت[3]­، راهبرد[4] و روش­شناسی[5][ii] طراحی اغلب متاثر از تجارب شخصی طراحان، زمینه­ی اجتماعی- فرهنگی­شان در کنار شرایط فنی و اقتصادی جامعه است. طراحی، از یک سو مبتنی بر قوه­ی خلاقیت[6] فردی و از سوی دیگر مبتنی بر اصول روش­شناسی است که این اصول بازتاب دهنده­ی گونه­گونی جهت­گیری­های اولیه و انتخاب روند طراحی است[iii].

در این کتاب̊ توجه به بنیان­های شکل­گیری ایده­های طراحی است؛ اگرچه به­عنوان اصلی پذیرفته̊ نیروی الهام و انگیزش درونی̊ برای روند طراحی ضروری است؛ ولی این کتاب تنها روش[7]­ [iv]های طراحی را معرفی می­کند که بر مبنای تدوین قواعد طراحی شکل گرفته است و کمتر به شهود طراحانه می­پردازد. هدف نویسندگان کتاب این است که خوانندگان را با طیفی از روش­ها آشنا کنند و آنان را برای آزمودن مفاهیمی مشابه در گستره­ی دقیق­تری از طراحی تحریک کنند. کتاب̊ رهیافت­هایی را از هندسه و محیط طبیعی، موسیقی و ریاضیات، ناخودآگاهی و خرد باوری[8]، و روندهای زاینده تشریح کرده است. مثال­ها از ساختمان­های مشهور انتخاب شده­اند: نقشه و برش ساختمان­ها برای نمایش چگونگی استخراج راه­حل­های معماران تحلیل شده­اند. مفاهیم آموزشی این کتاب اغلب مبتنی بر نمونه­های برجسته­ی تاریخ معماری است.

با توجه به ساختار مطالعات معماری، کتاب مقدماتی بر روش­های طراحی برای دانشجویان دوره­های تحصیلات تکمیلی و فارغ­التحصیلان معماری، و همچنین کسانی که می­خواهند در مورد روش­های طراحی بیشتر بدانند، نوشته شده است. کتاب تلاشی برای رتبه­بندی روش­های طراحیِ ارائه شده ندارد، بلکه بدنبال ارائه­ی ابزارهای عملی برای حل مسائل طراحی̊ مبتنی بر نیازهای مشخص است.

برت بیلفلد

ویراستار

  مقدمه

اغلبِ شاعران وانمود می­کنند که شعرهایشان را با شهودی وجد آور سروده[9]­اند، و در این راستا به شدت از آشکار شدن نیروهای حسی واقعی­شان نزد عموم مردم می­هراسند؛ در تضاد با این پنهان­کاری، ادگار آلن پو[10] در نوشته­اش به سال 1846م. در "فلسفه­ی سرودن"[11] ادعایی متفاوت ارائه می­کند. پو به­جای رمز آمیز[12] نشان دادن عمل خلاقانه در سرودن مشهورترین شعرش "کلاغ"[13]، به­صورتی صادقانه چگونگی سرودن آن­را آشکار می­سازد. او با تفسیر مفصل­اش می­خواهد نشان دهد که نقطه­ی مبهمی که به اتفاق یا شهود وابسته باشد در شعر رمانتیک وجود ندارد، بلکه برای سرودن روندی را قدم به قدم می­پیماید و درنهایت شعرش دست آورد دقیق و صریح به مانند روند یک اثبات ریاضی است.

روش پو در ترکیب[14] (کلمات) برای بسیاری از نویسندگان، آهنگسازان[15]، هنرمندان و معماران متاخراش الهام بخش بوده است. ولی این سوال مطرح می­شود که چرا باید هر کسی از یک روش به خصوص برای دست یافتن به طراحی معماری استفاده کند؟  بسیاری از معماران ادعا می­کنند که به دلیل پیچیدگی بسیار مسائل امروزه­ی معماری شهود و معرفت سنتی به تنهایی در حل آن­ها ناکارآمد است و ما ناگزیر، نیازمند استفاده از چنین روش­هایی هستیم. از سویی دیگر عده­ای نیز انتظار دارند که انتخاب روش مناسب، در نهایت آنان را به ساخت تصمیمی درست برساند. همچنین عده­ای بر این باورند که بکارگیری روش­های پیچیده­ی طراحی از انحطاط معماری̊ متاثر از برخوردهای شخصی معماران̊ جلوگیری می­کند، که البته می­توان اغلب این برخوردهای شخصی را به صورت زبانی ویژه یا به­صورت بازتولید مدل­های مشابه̊ در دسته­بندی­های روش­های طراحی قرار داد. بعضی از این روش­های پیشرو نیز با این ایده شکل گرفته­اند، زمانی که دیگر طراحان درگیر پرداختن به ملزومات و حجم عظیم داده­های استفاده کنندگان­­اند؛ روش اجازه می­دهد معمار تصمیمات­اش را به سرعت شکل دهد.

در این کتاب روش­های گوناگون طراحی معماری معرفی می­شوند و با استفاده از مثال­هایی قوت و ضعف هر روش، بررسی می­شود. لازم به ذکر است که بسیاری از این روش­ها در دهه­های اخیر گسترش یافته­اند، در کنار برخی دیگر که برای سالیان متمادی جزیی از جعبه­ی ابزار[16] معماران بوده­اند. اگرچه بسیاری از نظریه­پردازان این روش­ها ادعا می­کنند که روش­های ارائه شده­شان یک روش کلی[17] و جهانشمول برای پاسخ­گویی به تمامی بناهای دنیا است ولی تنوع روش­های طراحیْ دلیل قانع کننده­ای برای رد این ادعا است و از سویی دیگر محتوای کتاب روشن می­کند ­که هیچ یک از این روش­ها نمی­تواند به عنوان روشی برتر برای شکل­گیری همه­ نوع معماری مناسب باشد. بنابراین مهم این است، روشی که انتخاب می­شود برای به چالش کشیدن موقعیت ویژه­ی همان طرح مناسب باشد. آشنایی با روش­های مختلف برای طراحان موقعیتی انعطاف­پذیر فراهم می­کند. ولی باید دانست که روش، ماشینی نیست که به صورت خودکار مسئله­ی معماری را حل کند: روش روی مسئله متمرکز می­شود ولی از چالش­های پیش روی راه حل مسئله طراحی نمی­کاهد.

---

[1] Design

[2] Heterogeneous

[3] Approach

[4] Strategy

[5] Methodology

[6] Creativity

[7] Method

[8] Rationalist

[9] Compose

[10] Edgar Allan Poe

[11] The Philosophy Of Composition

[12] Mystifying

[13] The Raven

[14] Composition

[15] Composer

[16] Tool Box

[17] Universal